Du lịch Hàn Quốc không chỉ là chuyện check-in địa điểm đẹp hay thưởng thức món ngon. Đây còn là dịp bạn tiếp xúc với một nền văn hóa coi trọng lễ nghi, thứ bậc và sự tôn trọng người xung quanh. Người Hàn thường khá thoải mái và thông cảm với du khách nước ngoài, nhưng nếu biết trước vài quy tắc cơ bản, bạn sẽ tránh được những tình huống khó xử và để lại ấn tượng tốt. Bài viết này tổng hợp văn hóa ứng xử ở Hàn Quốc và những điều cấm kỵ khi du lịch Hàn Quốc mà người Việt nên nắm trước ngày bay.

Lưu ý: đây là những thói quen phổ biến, mỗi gia đình hay mỗi thế hệ có thể khác nhau, đặc biệt giới trẻ ở thành phố lớn thường thoải mái hơn. Bạn không cần lo lắng quá mức, thái độ lịch sự và thiện chí là điều được đánh giá cao.

Xem nhanh

Chào hỏi và giao tiếp hằng ngày

Cúi chào nhẹ và nói lời chào

Người Hàn quen cúi đầu nhẹ khi chào hỏi, cảm ơn hoặc xin lỗi. Bạn không cần cúi sâu như nghi thức trang trọng, chỉ cần gật đầu kèm nụ cười và nói 안녕하세요 (annyeonghaseyo) khi bước vào cửa hàng, khách sạn hay gặp người lớn tuổi. Khi cảm ơn, 감사합니다 (gamsahamnida) luôn là câu an toàn.

Đưa và nhận đồ bằng hai tay

Khi đưa hoặc nhận đồ vật, tiền, danh thiếp, đặc biệt là với người lớn tuổi hay người bạn chưa quen, người Hàn thường dùng hai tay (hoặc một tay, tay kia đỡ nhẹ phần cổ tay hay khuỷu tay). Cách này thể hiện sự tôn trọng. Việc ném, giật hoặc chìa đồ bằng một tay với người lớn tuổi có thể bị xem là thiếu lịch sự.

Cử chỉ gọi người

Ở Hàn Quốc, ngoắc ai đó lại gần bằng lòng bàn tay hướng lên được coi là bất lịch sự, vì thường dùng để gọi động vật. Cách thông thường hơn là vẫy tay với lòng bàn tay hướng xuống.

Văn hóa ăn uống cần biết

Nhiều quy tắc ứng xử tập trung ở bàn ăn. Nếu bạn ăn cùng người bản xứ, đồng nghiệp hay bạn bè Hàn Quốc, hãy ghi nhớ:

Chờ người lớn tuổi cầm đũa trước: Người nhiều tuổi hoặc có vai vế cao thường là người bắt đầu bữa ăn.
Không cắm đũa hoặc thìa thẳng đứng vào bát cơm: Hình ảnh này gợi đến nghi lễ cúng người đã khuất nên bị xem là điều kiêng kỵ. Hãy đặt đũa và thìa ngang trên bát hoặc trên giá đỡ.
Rót đồ uống cho người khác trước: Khi có người lớn tuổi, hãy rót cho họ và nhận ly của họ bằng hai tay. Người ta thường quay đầu sang một bên khi uống rượu trước mặt người lớn tuổi hơn.
Hạn chế xì mũi, nhổ đờm ở bàn ăn: Nếu cần, bạn hãy xin phép rời bàn.
Không để thức ăn thừa quá nhiều: Món ăn kèm thường được xin thêm miễn phí, nên hãy lấy vừa đủ.

Trước và sau bữa ăn, người Hàn thường nói 잘 먹겠습니다 (jal meokgesseumnida) và 잘 먹었습니다 (jal meogeosseumnida). Bạn có thể xem thêm mẫu câu trong bài gọi món bằng tiếng Hàn và 12 món ăn Hàn Quốc nên thử khi du lịch.

Ứng xử nơi công cộng và khi di chuyển

Giữ yên lặng trên tàu điện ngầm và xe buýt: Hạn chế nói chuyện điện thoại to hoặc bật loa ngoài. Nhiều người Hàn chỉ nhắn tin hoặc nghe bằng tai nghe.
Nhường ghế ưu tiên: Các ghế dành cho người già, phụ nữ mang thai, người khuyết tật thường được đánh dấu rõ. Dù còn ghế trống, du khách trẻ cũng nên ưu tiên các ghế thông thường.
Xếp hàng ngay ngắn: Khi lên tàu, chờ xe hay mua đồ ăn đường phố, mọi người thường xếp hàng thứ tự.
Xử lý rác đúng nơi: Thùng rác công cộng ở Hàn Quốc không nhiều và rác được phân loại. Bạn nên mang rác theo người cho đến khi tìm thấy nơi vứt phù hợp.
Hút thuốc đúng khu vực quy định: Nhiều nơi công cộng cấm hút thuốc, vi phạm có thể bị phạt.

Nếu bạn dùng thẻ giao thông khi đi lại, hãy xem thêm bài về thẻ T-money để lên tàu xe thuận tiện hơn.

Khi vào nhà, khách sạn truyền thống hoặc phòng tắm hơi

Cởi giày ở lối vào

Ở nhà riêng, nhà nghỉ truyền thống (hanok), nhiều quán ăn có sàn ngồi và một số khu vực nghỉ ngơi, bạn thường phải cởi giày ở lối vào. Hãy để ý khu vực có kệ giày hoặc sàn nâng cao hơn để biết nơi cần cởi.

Phòng tắm hơi jjimjilbang

Đây là trải nghiệm phổ biến với du khách. Quy định mỗi nơi có thể khác nhau, nhưng thông thường bạn cần tắm rửa sạch trước khi vào bể và theo hướng dẫn về trang phục ở từng khu vực. Hãy đọc kỹ bảng quy định hoặc hỏi nhân viên trước khi vào.

Những điều kiêng kỵ khác

Không viết tên người bằng mực đỏ: Theo quan niệm truyền thống, tên viết bằng mực đỏ gắn với người đã khuất, nên cần tránh khi ghi tên ai đó.
Số 4 thường bị tránh: Cách đọc số 4 trong tiếng Hàn gần với từ “chết”, nên một số tòa nhà hoặc thang máy không có tầng 4, thay bằng chữ “F”.
Xin phép trước khi chụp ảnh người lạ: Đặc biệt ở chùa, nơi thờ tự hoặc khu dân cư, hãy hỏi ý kiến trước khi chụp.
Tránh nói to về chuyện riêng tư, tiền bạc hoặc chính trị ở nơi công cộng hay trước người mới quen.

12 lưu ý cần nhớ nhanh

STT	Tình huống	Nên làm	Nên tránh
1	Chào hỏi	Cúi đầu nhẹ, nói 안녕하세요	Làm lơ hoặc chào hời hợt
2	Đưa/nhận đồ	Dùng hai tay	Ném hoặc giật đồ
3	Gọi người	Vẫy tay, lòng bàn tay hướng xuống	Ngoắc tay, lòng bàn tay hướng lên
4	Bắt đầu bữa ăn	Chờ người lớn tuổi cầm đũa	Ăn trước khi người lớn tuổi bắt đầu
5	Đũa và thìa	Đặt ngang trên bát hoặc giá	Cắm đứng vào bát cơm
6	Rót đồ uống	Rót cho người khác trước	Chỉ rót cho bản thân
7	Uống rượu với người lớn tuổi	Quay đầu sang bên khi uống	Uống thẳng mặt trước người lớn
8	Đi tàu xe	Giữ yên lặng, nhường ghế ưu tiên	Gọi điện to, ngồi ghế ưu tiên khi còn ghế khác
9	Vào nhà, quán sàn ngồi	Cởi giày ở lối vào	Mang giày vào khu vực sàn nâng cao
10	Phòng tắm hơi	Tắm rửa và theo quy định từng nơi	Bỏ qua bảng hướng dẫn
11	Ghi tên người	Dùng mực xanh hoặc đen	Dùng mực đỏ
12	Chụp ảnh, hút thuốc	Xin phép trước, hút thuốc đúng khu vực	Chụp người lạ, hút thuốc ngoài khu vực cho phép

Mẫu câu lịch sự nên biết

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
안녕하세요	annyeonghaseyo	Xin chào
감사합니다	gamsahamnida	Cảm ơn
죄송합니다	joesonghamnida	Xin lỗi
실례합니다	sillyehamnida	Xin phép / Làm phiền một chút
사진 찍어도 돼요?	sajin jjigeodo dwaeyo?	Tôi chụp ảnh được không?

Nếu cần dịch nhanh một câu trong tình huống giao tiếp, bạn có thể dùng Papago. Bạn cũng nên lưu sẵn các số điện thoại khẩn cấp ở Hàn Quốc phòng khi gặp sự cố.

Học tiếng Hàn để giao tiếp tự tin hơn

Biết vài câu chào hỏi và cảm ơn bằng tiếng Hàn giúp bạn tạo thiện cảm ngay từ những giây đầu. Nếu bạn muốn luyện gõ Hangul để nhắn tin, tra cứu hoặc học tiếng Hàn song song với chuyến đi, một chiếc bàn phím tiếng Hàn có dây hoặc bàn phím tiếng Hàn không dây với ký tự Hangul in sẵn trên phím sẽ giúp bạn quen mặt chữ nhanh hơn.

Lời kết

Hiểu văn hóa ứng xử ở Hàn Quốc không đòi hỏi bạn nhớ mọi quy tắc. Chỉ cần giữ thái độ lịch sự, biết lắng nghe, dùng hai tay khi đưa nhận đồ, giữ yên lặng nơi công cộng và tôn trọng người lớn tuổi, bạn đã tránh được hầu hết các điều cấm kỵ khi du lịch Hàn Quốc. Hãy lưu bảng 12 lưu ý ở trên vào điện thoại để tra cứu khi cần. Chúc bạn có chuyến đi vui vẻ và để lại ấn tượng đẹp với người dân nơi đây.